Boyun Fıtığı (CDH,SDH) Nedir ? Neden olur ? Tedavisi ? Öneriler ?

Boyun Fıtığı ( Servikal Disk Hernisi )

Omurga, omur adı verilen bir dizi bağlantılı kemikten oluşur. Omurlar omuriliği (medulla spinalis) sarar ve hasar görmesini engellerler. Sinirler omurilikten çıkarak vücudun en uc noktalarına kadar ulaşır ve bu şekilde beyin ve vücudun kalanı arasındaki bağlantıyı sağlarlar. Beyin omurilikten aşağı yolladığı bir mesajın sinirler aracılığı ile iletilmesi sonucu kasları hareket ettirir ve sinirler ağrı ve ısı gibi duyuları vücuttan beyne geri taşırlar.

Omurlar bir disk ve faset eklemi denilen iki küçük eklemleşmesi ile birbirine bağlıdır. Bir omuru diğerine bağlayan en önemli yapı olan disk kuvvetli bağ dokusundan oluşmuştur ve omurlar arasında yastık görevi görür ve darbe,şok emer tıpkı bir amortisör gibi. Disk ve faset eklemleri omurların hareketlerine izin vererek boynunuzu ve sırtınızı eğmenizi yada çevirmenizi mümkün kılarlar.

Boyunda 7 adet omur cismi bulunur. Yapıları itibariyle bel omurlarından tek farkları, daha küçük olmalarıdır. Her omurga arasında disk,yastıkçık dediğimiz kıkırdaklar mevcut olup dış tarafı sert iç tarafı ise daha jel kıvamındadır.

Yaşlandıkça veya başka nedenlerden dolayı diskin merkezi su içeriğini kaybetmeye başlar ve disk yastıklama,amortisör görevini eskisi kadar iyi yapamaz hale gelir. Bu kıkırdak yapının yırtılarak ,omurga içinde seyreden omurilik (medulla spinalis) veya kola dağılan sinirlere (radix) baskı yapması sonucu oluşan hastalığa boyun fıtığı denir.

Hastada şiddetli bir boyun ve boyundan aşağı yayılan ağrı, tutulma ve spazm görünür. Kola yayılan ağrı (radikülopati), uyuşma mevcuttur. Zamanla yırtılan kıkırdak sinirlere baskı yaparsa kolda kuvvetsizlik, eğer omuriliğin kendisine de bası yaparsa tüm vücutta bazı motor ve duyu sorunları ortaya çıkarabilir. Hastalığın çok ileri dönemlerinde patlayan disk omuriliğe baskısı artar ise yatağa bağımlı hale gelen hastalara rastlanır.

Boyun fıtığının yaygınlığı ?

Boyun ağrısı, bel ağrısından daha az görülmekle birlikte özellikle sedanter yaşam koşulları nedeniyle son yıllarda gittikçe artan oranlarda görülmektedir. İnsanların yaklaşık %70’i hayatlarında en az bir kez boyun ağrısı ile karşılaşırlar. Yıllık prevalansı %10-20 civarındadır .%60 kadar hastada boyun ağrısının kronikleştiği ve yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilediği bildirilmektedir

Boyun Fıtığının Nedenleri Nelerdir ?

  • Boyun fıtığının oluşmasında ani hareketlerin etkisi büyüktür. Örneğin otomobil çarpmalarında boynun gidip gelmesi halinde kalıcı ve büyük sorunlar ortaya çıkar(Akselerasyon. –Deselarasyon).
  • Günlük yaşamdaki (iş,ev) ergonomik sorunlar
  • Masa başında ya da bilgisayar karşısında uzun süreli boyunun kötü pozisyonda tutulması,
  • Kemik yapısı ve diskte yaşın ilerlemesine bağlı olarak dejenerasyon,
  • Romatizmal hastalıklar
  • Sedanter yaşam tarzı

Aslında sanıldığının aksine boyun fıtıkları boyun ağrılarının en sık karşılaşılan nedeni değildir. Boyun bölgesi ağrılarının ancak % 10- 20 kadarı boyun fıtığı kaynaklıdır. Fıtık ağrısı diğer ağrılara göre şiddetli olduğundan böyle yanlış bir kanı yerleşmiştir. En sık karşılaştığımız boyun ağrısı nedeni myofasial ağrı sendromu olarak adlandırdığımız kas gerilme ağrılarıdır. Bunu 50 yaşından sonra ortaya çıkan omurga kireçlenmesine bağlı ağrılar izler.

Boyun Fıtığının Belirtileri Nelerdir?

Boyun fıtığının yansımaları da boyun, sırt ve kollarda görülür. Hastanın elinde sinirdeki basıya bağlı kas gücü kayıpları olabilir. Kişinin tutma gücü ve yeteneğinde azalmalar olabilir. Sinirdeki basıya bağlı olarak kolda incelme(Atrofi) meydana gelebiliyor. Bu incelme boyun fıtığının ilerlemesi durumunda gözle görülür şekilde olabilir. Boyundaki değişiklikler beyine giden kan damarlarına da bası yapabilir. Bu durumda algılamada güçlük, konsantre olamama, uyku bozukluğu, sabah yorgun kalkmak, kulak çınlaması, baş dönmesi ve görme kusuru olabilir.

  • Ensede ağrı, kas spazmı, boyun hareketlerinde kısıtlılık
  • Enseden kol veya kollara bazen art kafaya, göğse ve sırta yayılabilen ağrı
  • Kollar ve/veya ellerde uyuşma hissi
  • Baş dönmesi, kulak çınlaması, gözlerde sinek uçuşması, bulantı, konsantrasyon bozukluğu gibi semptomlar
  • Kol ve/veya ellerde kas gücü azalması (elinden sık sık bir şeyleri düşürme, kavrama güçlüğü)
  • Ağrı özellikle gece uykuda aşırı derecede artar
  • Omuz ve kollarda ağrı, uyuşma ve iğne batar gibi olması
  • Bacak ve kollarda uyuşma veya güçsüzlük
  • Mesane kontrolü sorunları
  • Bacaklarda dengesizlik veya sertlik

Boyun Fıtığı için Fizyoterapist Önerileri

  • Boyun için önerilen egzersizleri mutlaka uygulayın.
  • Durumunuza uygunsa ve önerilmişse kısa süreli boyunluk takılabilir.
  • Posturunüze dikkat edin. Doğru postürü fizyoterapistinizin öğrettiği şekilde kullanın.
  • Telefonu omuz-boyun arasında tutarak konuşmayın.
  • Saçlarınızı ıslak bırakmayın. Kuruturken havanın boynunuza gelmemesine dikkat edin.
  • Şişeden içmeniz gerektiğinde başınızı arkaya atarak içmeyin, pipet kullanın
  • Koltuk kenarına başınızı koyarak TV izlemeyin ve uyumayın.
  • Ağırlıkları her iki elinize eşit olarak bölerek taşıyın.
  • Klima ve esintili yerlerden kaçının.Başınızla yük taşımayın, ağır cisimleri çekmeyin, itmeyin kaldırmayın.

Boyun fıtığından korunmak için neler yapmalıyım?

– Özellikle masa başı işi yapan kişilerde kötü pozisyonda uzun süreli çalışmamaya özen göstermeleri gerekir.

Ofis çalışanları için için ergonomik prensipler detaylı incelenmeli

  • Yanlış postürden kaçınmalı ,doğru pozisyonlara dikkat etmeli, iş yerinde bilgisayar monitörü ve koltuğu,ofis masası evde ise televizyon ve koltuk hizalarına dikkat etmeli.

Boynumuzu öne eğdiğimizde boyuna binen yüklerin miktarı

  • Boyun kaslarını güçlendirmek boyun egzersizleri
  • Yüzme gibi sporlar da faydalı olacaktır.

Boyun Fıtığının Tedavisi Nasıl Yapılıyor?

Bu gün dünyada bel ve boyun fıtığı tedavisinde birden fazla tedavi yöntemi mevcuttur.

1-Konservatif (Ameliyat dışı)

  • Fizik Tedavi
  • Manuplatif (elle) tedavi
  • Ortopedik yatak istirahati + ilaç tedavisi (ağrı kesici, kas gevşetici, inflamasyon giderici )
  • Traksiyon yöntemleri ve diğer fizik tedavi ajanları
  • Boyunluk kullanma

2-Cerrahi Tedavi (İleri ve ağır fıtıklarda)

Boyun Fıtıklarında Ne Zaman ‘Ameliyat’ Denir?

  • Konservatif (ameliyat dışı ) tedavi yöntemlerine cevap alınamaz ise (4-12 haftada)
  • Kol ve/veya bacaklardaki nörolojik bulgularda artma. (Örneğin: İlerleyen kas gücü azalması veya kaybı)
  • İdrar – gaita inkontinansı ( idrar – büyük abdest kaçırma )

 

Çünkü En Değerli Hazine Sağlığınız.

Sağlıkla kalın..

Fizyoterapist Alper Kızıl

Bu Yazıyı Paylaş !

“Boyun Fıtığı (CDH,SDH) Nedir ? Neden olur ? Tedavisi ? Öneriler ?” için bir yanıt

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir