Hemipleji=SVO=İnme=Stroke=Felç Nedir ?

Serebro Vaskuler olay=SVO, inme (stroke) ,hemipleji,felç olarak da adlandırılır. Beynin loblarını besleyen arterlerden birinin yırtılması veya tıkanması sonucu ortaya çıkan nöromuskuler fonksiyonların kaybı ile karakterize bir merkezi sinir sistemi bozukluğudur. Tek tarafta kol ve bacakta  ve yüzün karşı tarafında karakteristik özellikleri olan paralizi veya pleji görülür. Bir hastalık değil açığa çıkan toplam klinik bozukluklar tablosudur. Beyine giden kan damarlarında oluşan patolojik değişiklikler, travma veya serebro vasküler bazı hastalıklar, bu nörolojik tabloya sebep olabilir. Her yaşta ortaya çıkabilir, 40 yaş üzeri erkeklerde 2/3 oranında daha fazla görülmektedir. Yaşam süresi uzadıkça doğal olarak SVO ‘lu hasta sayısı da istatisiksel olarak artmaktadır. Yaşla birlikte artışı 45 yaşın altında 100.000 kişiden 998 kişi iken, 65 yaş üzeri 5063 olarak belirtilmektedir.

Beyin kanaması geçiren Nöro-anatomist ağzından beyin kanaması.

Jill Bolte Taylor’a inen müthiş içgörü darbesi adlı

TED Talks Konuşması.

NOT : Türkçe Altyazı için youtube alt menüsünde bulunan   Tuşuna Tıklayınız.

SIKLIK ?

İstatistikliklere ve Literatüre göre ;

  • SVO ölüm nedeni olarak dünyada 3. sırayı alırken, sakatlık oluşturma yönünden 1. sırada yer almaktadır.
  • SVO sıklığı toplumlar ve cinsiyetler arasında farklılık göstermektedir. Bu farklılıkta genetik faktörler kadar, yaşam tarzı farklılıkları da rol oynamaktadır.
  • Bu hastalık değişik ülkelerde yüz binde 120-200 sıklıkta ortaya çıkmaktadır.
  • Bu istatistik değerlerini ülkemize uygulayacak olursak, her yıl yaklaşık olarak 60000 kişinin Türkiye’de bu hastalığa yakalandığı sonucu ortaya çıkar.
  • Serebrovasküler hastalıkların ilk günlerindeki ölüm oranı, oldukça yüksektir.
  • Bu oran ilk gün için % 7, ilk haftanın sonunda ise, °/o 30′dur.

BELİRTİLERİ NELERDİR ?

  • Serebrovasküler bozukluk belirtileri beynin etkilenen bölgesine göre değişik bir klinik tablolarla karşımıza çıkmaktadır.

Bu belirtilerden önce ortaya çıkan öncül belirtiler olabilir.

  • Birkaç saat süren geçici baş dönmeleri, görme kayıpları, konuşma bozuklukları,hafıza problemleri, vücudun bir yarısında oluşan uyuşma, karıncalanma, kuvvet kaybı durumları beyin kan akımında geçici azalmalar nedeniyle görülebilir.
  • Bu durumda yapılan incelemelerde serebrovasküler sistemde hastalık ihtimali düşünülürse eğer hasta ikinci bir atağı önlemek için koruyucu tedaviye alınabilir.
  • Bilinç bozuklukları (hastanın sorulanlara cevap verememesi, etrafındakileri tanıyamaması,bulunduğu yeri bilememesi, uykuya eğilim göstermesi gibi.)
  • Konuşma bozuklukları (sorulanlara cevap verememesi veya sorulanları anlayamaması)
  • Görme kayıpları (özellikle bir tarafı görememe şeklinde) vücudun bir tarafında duyu kaybı veya güç kaybı, denge kaybı şeklinde ortaya çıkabilir ve birkaç saatte duraklayabildiği gibi ilerleme de gösterebilir.

Bu belirtilere ek olarak zaman zaman bulantı kusma, başağrısı, ajitasyon eşlik edebilir.

KLİNİK SEYRİ

Total paraliziye uğrayan ekstremitede derin tendon reflekslerinin(DTR) olmadığı döneme flask dönem adı verilir.

Oluşan tabloda:

Genel Flasdisiteden ->Spastisite ->Normal Tonusa doğru

Tam Paraliziden ->Sinerji ve İstemli Hareketlere doğru

bir iyileşme seyri vardır. Klinikte genellikle proksimal fonksiyonlar distallere göre, alt ekstremite üst ekstremiteye göre daha erken geri döner.

En iyi fonksiyonel geri dönüşün ilk 6 ay içersinde gerçekleştiği ve 2 yıl süreyle devam ettiği fakat 2 yıl sonrasında da kazanımların geliştirildiği ,kazanımların arttığı ve korunduğu söylenebilir.

FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON AÇISINDAN DEĞERLENDİRME VE TEDAVİ

SVO sonrası nöromuskuler fonsiyonların eski haline dönmesi, etiyoloji, şiddet ve lokalizasyonla ilgilidir. Hastanın yaşı, motivasyonu, sosyoekonomik düzey, spesifik nörolojik bozukluklar gibi durumlar ise tedavinin ve seyri etkileyen durumlar arasındadır.

Rehabilitasyonun amacı, hastayı günlük yaşam aktivitelerinden bağımsızlaştırmak ve maksimum fonksiyonla günlük yaşantısına geri döndürmek ve yaşam kalitesini bu gelinen seviyede korumaktır. Rehabilitasyon, doktor fizyoterapist , iş-uğraşı terapisti, konuşma terapisti, hemşire, nöropsikolojist,…gibi hemipleji konusunda deneyimli bir sağlık personelinden oluşmalıdır.

AKUT BAKIM:

Akut SVO sonrası, özellikle yatağa bağımlı halde hastalarda, oluşabilecek yatak komplikasyonlarının önlenmesi amacıyla;

  • Pozisyonlama,
  • Ödemin Kontrolü,
  • Aile Eğitimi ve bilgilendirilmesi,
  • Hemiplejik tarafın ihmalini önleme,
  • Ortezleme,
  • Göğüs fizyoterapisi (gerekirse) uygulanır.

Hasta, klinik açısından stabilse, egzersiz programı, 48 saat içinde başlatılabilmektedir. Bu anlamda hastaya, yatak içerisinde olduğu süreçte NEH, mobilizasyon aktiviteleri, pozisyonlama gibi konvansiyonel teknikler uygulanır.

DEĞERLENDİRME:

“Hastalık yoktur,Hasta vardır”

Yukarıdaki prensibimizle birlikte her hasta ile karşılaşmamızda yapmamız gereken ilk işlem degerlendirmedir. Değerlendirme hasta ile ilk karşılaşmamızdan başlar,ilk değerlendirme odaya girdiğinde başlamış olur. Değerlendirme hemipleji hastalarında farklıdır. Hastanın fonksiyonları bütün olarak değerlendirilir. İnce kas testinden daha ziyade gross (kaba) kas testi yapılır. Çünkü I. motor nöron bozukluklarında, pozisyona ve yer çekimine göre kas gücünde farklılıklar olur; hasta yatarken ve ayakta iken farklı kas gücü ortaya çıkar, bu nedenle ince kas testi sonuçları her zaman doğru olmayabilir. Değerlendirme sonucuna göre tedavi programı çizileceği için hemiplejide değerlendirme hususuna dikkat edilmesi gerekmektedir.

Detaylı değerlendirmeler fizyoterapist tarafından yapılarak tedaviye başlanır. Felçte en yakın süre de başlanan tedavide en yakın sürede başarı ve yüksek başarı oranı olarak karşımıza çıkar.

Çünkü En Değerli Hazine Sağlığınız.

Sağlıkla Kalın..

Fizyoterapist Alper KIZIL-

Bu Yazıyı Paylaş !

“Hemipleji=SVO=İnme=Stroke=Felç Nedir ?” için bir yanıt

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir