Yüz Felci(Fasiyal Paralizi)

Yüz felci (fasiyal paralizi) yüz sinirinin (fasiayal sinir) ya da dallarının değişik birçok nedenden etkilenmesine bağlı olarak yüzde hareket azlığı ya da yüzde tam hareket kaybı ve diğer problemlerle seyreder.

Bell’s paralizisi (idiyopatik fasiyal paralizi) dışında bütün yüz felci olgularında alta yatan bir neden malesef bulunamamaktadır.

Bölüm tanımları

Paralizi: Tam haraketsizlik yani felç durumunu ifade eder.

Parezi: Yarı hareketsizlik ya da kısmi hareket kaybı ifade eder.

Lezyon Seviyesine Göre Sınıflandırma

 

Fasiyal Sinir Kolları ve Trasesi

Supranükleer ve nükleer lezyonlarda :

Fasiyal sinirin yani yüz sinirinin beyin içerisindeki köken aldığı beyin içi odak noktalarından ve yollarda oluşan hasar sınıfıdır. Hasta kaşlarını kaldırarak alın cildini kırıştırma yapabilir. Bu tabloya “santral fasiyal paralizi” olarak denir. Santral paralizde yüz sinirinin kafa içerisinde çarpmazlaşmasından dolayı lezyon bölgesinin karşı tarafındaki alt yüz yarımında felç ortaya çıkar. Tükürük ve gözyaşı etkilenmiştir

Periferik fasiyal paralizi

Fasiyal sinirin, kafatası içerisin de seyri esnasında, temporal kemik içerisinde ilerlemesi sırasında veya temporal kemikten çıkarken lezyonlarda, hasar tarafındaki yüz yarısında bütün kaslarda fonksiyon kaybı ile birlikte, tat bozukluğu, gözyaşında azalma ve stapes refleksinin kaybına bağlı hiperakuzi (fazla işitme ve normal sesleri bile rahatsız edici ses olarak hissetme) görülebildiği durumdur. Sinir çaprazlaşması bu bölümden önce olduğundan dolayı hasar yüzün aynı tarafında ortaya çıkmaktadır.

Fasiyal sinir hasarı tam veya kısmi olabilir. Etkilenen sinir gövdesinin yerine bağlı olarak, hareketlerdeki kayıplar çeşitli varyasyonlar şeklinde görülebilir

  • Yüzdeki kasların kasılması,
  • Göz yaşı,
  • Tat alma,
  • Tükürük üretiminin etkilenme derecesi hastadan hastaya değişebilir.

Yüz siniri nasıl çalışır?

Yüzün iki yarısını iki farklı kol tarafından sinirlendirilir. Bu yüzden bir tarafın yüz sinirindeki herhangi bir problem sadece bir tarafta ortaya çıkar. Yüz (fasiyal) sinir beyinden başlar ve göz altına doğru ilerler ve burada dallara ayrılır. Fasiyal sinir yüzdeki kaslarımızı  çalıştırı ve bu sayede konuşma, çiğneme, mimiklerimiz ve duygularımız yüz kaslarımız sayesinde meydana gelir. Gözyaşları ve diğer salgılar tat duyumuzda fasiyal sinir tarafından kontrol edilir.

Yüz felci fasiyal sinir veya orijin (kaynak) aldığı beyin bölgesi hasarı sonucuda ortaya çıkan klinik bir tablodur. Yüzün bir yarısındaki kaslar atrofiye(zayıflama) uğrar. Göz kapağı, ağız hareket ettirilemez bu yüzden mimikler tam oraya çıkamaz,ağız haraketleride problem ortaya çıkar,konuşma değişir. Yüz felci sebep olan faktöre göre kalıcı veya geçici olabilir.

Yüz Felci Nedenleri ?

Fasiyal sinirnin uzun ve giritili çıkıntılı ve birçok vucut yapısından komşu olarak geçmesinden dolayı yüz sinirinin etkilenmesine neden olabilecek birçok neden ve hastalık bulunmaktadır. Yüz felcinin en bilinen nedeni enfeksiyonlar (Bell’s palsi) olmasına rağmen, yüz felcine sebep olabilecek onlarca farklı sebep vardır. Sebebe göre hastalığın ilerleyişi ve tedavisi farklıdır.

Başlıca sebebler :

  • Viral enfeksiyonlar (Bell’s palsi ve Ramsey Hunt Sendromu)
  • İnme (problemin nedeni fasiyal sinir hasarı değil, fasiyal sinirin kontrol edildiği beyin bölgesinin hasarıdır)
  • Nörolojik hastalıklar (Multiple skleroz, Gullian Barre vb.)
  • Travma
  • Cerrahi sebepler
  • Orta kulak iltihabı
  • Lyme hastalığı
  • Kafatası ve yüz kemiği kırıkları
  • Doğum travmaları
  • Doğum öncesi fasiyal sinirde meydana gelen gelişim anomalileri
  • Genetik sendromlar (Charge sendromu vb.)

Bell Paralizisi

Nedeni bilinmeyen (idiyopatik) tek taraflı fasiyal sinir paralizisidir. Bell paralizisi  (“Bell Palsy” ya da “Bell’s Palsy” olarak da adlandırılır) tanısı konulabilmesi için diğer tüm nedenler elimine edilmelidir.

İstatisliklere ve Literatüre göre :

Bell felcinin yurtdışındaki yıllık insidansı 100.000 kişide yaklaşık 20 olgu olarak bildirilmiştir.En sık izlenen yüz felci tipidir.

  • Hastaların % 85’i tamamen iyileşir,
  • Hastaların %10’unda kısmi iyileşme olur. Sinkinezi (istenmeyen ve beklenmeyen yüz hareketleri) ve kısmi yüz kası zayıflığı izlenir.
  • Hastaların % 5’inde ise kalıcı yüz felci izlenir.

Herpes simpleks (uçuk virüsü) virüsü veya benzer virüslerin, hastalığın ortaya çıkmasını tetikleyici faktör oldukları düşünülmektedir.

Bell paralizisinde, yüz felcinin tanısı koyulmadan önce ani başlangıçlı olarak ağrı ve yüzde dizestezi (duysal uyaranları yanlış algılama), gözde sulanma, hiperakuzi (fazla duyma), dysgeusia (tat alma duyusunda bozukluk) ve gözyaşı bezinin fonksiyonunda azalma şeklinde kendini gösterebilir.

Duruma ve hastalığım tablosuna göre tedavide streoid ilaçlar, antiviral ilaçlar, vitaminler ve fizik tedavi kullanılmaktadır.

Bakteriyel Enfeksiyon

En sık otitis media (orta kulak iltihabı) veya otitis eksterna (dış kulak iltihabı) gibi bakteriyel enfeksiyonlar fasiyal sinir paralizisine neden olabilir.

CN7 Fasiyal Sinir

Enfeksiyon Dışı Nedenler

Yüz bölgesindeki fasial sinir hattına denk gelen künt veya keskin yaralanmalarından, kafa travmalarından sonra da yüz felci ortaya çıkabilir. Örnegin trafik kazası vb.

Yüz felcinin sınıflandırılması

İstatisliklere ve Literatüre göre :

  1. Derece Yaralanma: Fasiyal sinir sadece sersemlemiştir, 8 hafta içinde normale döner.
  2. Derece Yaralanma: Fasiyal sinir zedelenmiştir ancak dış kısmı hala sağlamdır. 4 ay sonra ilk iyileşme belirtilerini gösterir.
  3. Derece Yaralanma: Fasiyal sinir ciddi şekilde zedelenmiştir. İyileşme çok yavaş olur ve çoğu zaman düzgün iyileşme sağlanamaz. Bazen cerrahi müdahale gerekebilir.

Fasiyal sinirin hattı boyunca ve etrafında hemanjiom, nöroma gibi tümöral kitlesi olan hastalarda yavaş ortaya çıkışlı yüz felci görülebilir.

Yüz Felci Tanısı Nasıl Konulur?

Detaylı bir baş ve boyun muayenesi tükürük üretimi, göz yaşarması ve tat testleri de önemlidir; bunlar yüz sinirinin hangi seviyede zedelendiğini belirlemede ilk bulguları göstermede yön gösterici olmaktadır.

Fizik muayene etkilenen yüz kasları detaylı bir şekilde incelenir.

Yüz innervasyon için testler şunlardır: 

  • Alın kırışıklığı (frontal kas için)
  • Göz kapama (orbikuler kas için)
  • Üfleme
  • Islık sesi (buksinatör kas, orbikülaris oris kası, zigoamtik kaslar için)
  • Geniş gülümseme

Yüz Felci  Tedavisi

Genellikle antiviral ilaçlar, kortikosteroidler, vitaminler ve fizik tedavi önerilmektedir. Bu yüzden hastalığa neden olan durum bulunduktan ve ilgili hekim gördükten sonra hastanın diğer yüz fonksiyonları için fizyoterapist görmesi gerekmektedir.

 

Bu Yazıyı Paylaş !

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir